Muzeum Książąt Lubomirskich

Data: 2018
Lokalizacja: Wrocław, Polska
Zakres: Konkurs Architektoniczny
Powierzchnia: 9500 m2
Zamawiający: Zakład Narodowy im. Ossolińskich

Główną ideą porządkującą koncepcję zagospodarowania terenu jest chęć wykreowania wysokiej jakości przestrzeni publicznej, pełniącej funkcję placu wejściowego zarówno do Muzeum Książąt Lubomirskich jak i budynku Ossolineum. Od południowej strony budynku wytworzono wielofunkcyjny plac miejski jako poszerzenie placu Uniwersyteckiego, który na odcinku między ul. Aleksandra Fredry a ul. Szewską przyjmuje dziś formę ulicy. Ściany wykreowanego urbanistycznego wnętrza tworzone są przez nowoprojektowany budynek, budynek ZNiO, mur barokowego ogrodu Ossolineum, barokowy kościół uniwersytecki oraz istniejącą pierzeję placu uniwersyteckiego.

Parter budynku Muzeum Książąt Lubomirskich wycofano do linii wyznaczonej przez fasadę budynku Ossolineum, utrwalając w przestrzeni ich wzajemną relację. Stworzony w ten sposób podcień pełni dodatkowo funkcję zadaszenia dla głównego wejścia do budynku.

Hol główny ukształtowano maksymalizując otwarcia widokowe na budynek Ossolineum w pespektywie placu Uniwersyteckiego. Foremna, prostokątna przestrzeń holu sprzęgnięta jest z wykreowanym urbanistycznym wnętrzem. Ujednolicona posadzka , transparentne przegrody powodują zatarcie się granicy między zewnętrzem a wnętrzem budynku. W sezonie letnim publicznie dostępna część holu i plac politechniki funkcjonalnie mogą tworzyć jedno wielofunkcyjne wnętrze gdzie spotkają się sztuka, kultura i funkcje komercyjne.

Północna cześć działki, niezajętą przez budynek, przeznaczono na wielofunkcyjny skwer umożliwiający sprawną obsługę techniczną budynku. Od strony dawnego budynku wydziału weterynarii zaproponowano zielony bufor podnosząc jakość przestrzeni pomiędzy budynkami. Gabaryty skweru pozwalają na użytkowanie go jako przestrzeni manewrowej dla autokaru wyciekowego wjeżdżającego od strony ul. A. Fredry. Skwer może również pełnić funkcję pomocniczą dla sąsiadującej z nim przestrzeni rozładunkowej.

Od północnej strony prowadzi całodobowe wejście do budynku będące pod stałą kontrolą personelu ochrony. Korzysta z niego obsługa budynku, pracownicy użytkujący budynek muzeum poza godzinami otwarcia oraz użytkownicy komercyjnego garażu podziemnego. Obsługa komunikacyjna garaży podziemny realizowana jest za pomocą dwóch wind samochodowych.

Architektura budynku została podporządkowana idei stworzenia doskonałych warunków do eksponowania, przechowywania i pracy nad zbiorami, przy zachowaniu czytelnego strefowania przestrzeni o różnym przeznaczeniu. Przy tak szerokim wachlarzu funkcji zdecydowano na grupowanie jeżeli to możliwe podobnych funkcji na poszczególnych kondygnacjach. Ułatwia to kontrolę oraz zachowanie optymalnych warunków klimatycznych.

Dogodne warunki do przechowywania zbiorów oraz do prac nad zbiorami wzajemnie się wykluczają, stąd podjęto decyzje o ulokowaniu pracowni konserwatorskich na innej kondygnacji niż magazyny. Przestrzeń magazynowa określona w programie mieści się z nadwyżką na jednej kondygnacji budynku. Pracownie konserwatorskie zlokalizowano na kondygnacji poniżej. Przezeń biurową, bibliotekę z czytelnią, strefę interesantów zlokalizowano na kondygnacji ponad magazynami, zapewniając w ten sposób efektywny sposób pracy i udostępniania zbiorów.

Przestrzeń wystawową, wzorem renesansowych pałaców zlokalizowano na reprezentacyjnym pierwszym piętrze. Priorytetem było zapewnienie dogodnych warunków oświetleniowych. Wykorzystując fakt wycofania głównej konstrukcji nośnej od fasady budynku zdystansowano ściany przestrzeni wystawowych od fasady budynku, dzięki czemu zapewniono pośredni dostęp rozproszonego światła słonecznego. Taki scenariusz dodatkowo ułatwiała kontrolę jego natężenia. Lokalizując trzon komunikacyjny w centralnej części planu i rozmieszczając słupy konstrukcyjne po obwodzie uzyskano pozbawiona podpór elastyczną przestrzeń ekspozycyjną.

Podkreślono rangę edukacji jako formy udostępniania zbirów, dedykując tej funkcji antresolę nad holem głównym. Zlokalizowano tu sale warsztatowe oraz nieformalne przestrzenie edukacyjne. Opiekunowie uczestników zajęć edukacyjnych mogą skorzystać z oferty kawiarni zlokalizowanej na parterze holu głównego.

Analiza proporcji budynku Ossolineum oraz koncepcja urbanistyczna placu wejściowego stały się punktem wyjścia dla poszukiwań architektonicznej formy. Ujednolicono zarówno wysokość budynku jak i poziom gzymsu. Intencją projektową było stworzenie bryły budynku który nie konkuruje z istniejącym budynkiem, a dopełnia go stwarzając wrażenie jakby zawsze tu był.

Tak powstał spokojny i powściągliwy, adekwatnie proporcjonalny budynek, wykonany z ponadczasowych materiałów. Horyzontalne linie, wykonane z betonowych prefabrykatów stały się alegorią krawędzi papieru niczym krawędzie papierowych kart złożonych w księgę. W ten sposób budynek zaczyna przypominać zbiory które sam przechowuje. Dzięki zastosowaniu żaluzji na dachu z tych samych prefabrykatów betonowych, budynek jawi się jako otwarta księga. Uniezależnienie fasady od konstrukcji nośnej dało możliwość formowania pasmowych horyzontalnych okien potęgujących dynamizm i dramaturgię bryły.